KUALA LUMPUR: Rakyat Malaysia masih boleh menikmati durian pada musimnya, namun kawalan pengambilan tetap penting bagi mengelakkan pengambilan kalori dan karbohidrat berlebihan, kata pakar diet Alpro Pharmacy, Khoo Wei Jin.
Menurut beliau, apabila tiba musim durian, ramai rakyat Malaysia cenderung menikmati buah itu dalam kuantiti yang jauh lebih banyak berbanding buah-buahan lain.
“Jika enam biji epal diletakkan di atas meja, kebanyakan orang tidak akan menghabiskannya dalam satu masa. Begitu juga dengan lapan biji oren atau 10 biji pisang. Namun apabila melibatkan durian, ‘satu ulas lagi’ boleh dengan mudah menjadi 10, 15 atau 20 ulas tanpa disedari,” katanya dalam satu kenyataan.
Beliau menjelaskan bahawa masalah utama bukanlah durian itu sendiri, sebaliknya jumlah yang dimakan.
Berdasarkan pemerhatian peribadi menggunakan 'Continuous Glucose Monitor (CGM)' atau alat pemantauan glukosa berterusan, bacaan glukosa darah meningkat daripada 4.9 mmol/L kepada 8.0 mmol/L dalam tempoh sejam selepas mengambil 15 ulas durian.
Bacaan itu kemudian memuncak kepada 9.1 mmol/L selepas kira-kira 90 minit sebelum beransur turun dalam beberapa jam berikutnya.
“Pemerhatian ini bukan kajian klinikal dan tindak balas glukosa berbeza bagi setiap individu. Namun, ia menunjukkan bahawa paras gula dalam darah bukan sahaja dipengaruhi oleh jenis makanan yang dimakan, tetapi juga jumlah yang diambil,” katanya.
Khoo berkata setiap ulas tambahan durian menyumbang lebih banyak karbohidrat yang perlu diproses oleh badan.
Keadaan itu menyebabkan tubuh melepaskan lebih banyak insulin untuk membantu memindahkan glukosa daripada aliran darah ke otot dan hati bagi digunakan atau disimpan sebagai tenaga.
“Apabila pengambilan kalori secara berterusan melebihi keperluan badan, lebihan tenaga itu boleh menyumbang kepada peningkatan berat badan dari semasa ke semasa,” katanya.
Menurut beliau, seulas durian bersaiz sederhana seberat kira-kira 27 gram mengandungi sekitar 45 kilokalori dan lapan gram karbohidrat.
Pada masa sama, durian turut mengandungi serat makanan, kalium, vitamin C, vitamin B dan antioksidan yang bermanfaat kepada kesihatan.
“Durian tetap sejenis buah. Seperti buah-buahan lain, ia mempunyai saiz hidangan yang disyorkan,” katanya.
Beliau menjelaskan bahawa dua ulas durian bersaiz sederhana bersamaan satu hidangan buah, membekalkan kira-kira 90 kilokalori dan 16 gram karbohidrat.
Bagaimanapun, pengambilan dalam kuantiti yang banyak boleh meningkatkan jumlah kalori dan karbohidrat dengan ketara.
Sebagai contoh, lima ulas durian mengandungi sekitar 225 kilokalori dan 40 gram karbohidrat, manakala 10 ulas membekalkan kira-kira 450 kilokalori dan 80 gram karbohidrat.
Pengambilan 15 ulas pula boleh mencecah 675 kilokalori serta 120 gram karbohidrat, hampir menyamai atau melebihi kandungan satu hidangan makan tengah hari atau makan malam bagi kebanyakan rakyat Malaysia.
Khoo turut menjelaskan bahawa isu utama bukan hanya berkaitan Indeks Glisemik (GI), tetapi juga beban glisemik, iaitu jumlah keseluruhan karbohidrat yang dimakan.
“Durian lazimnya dikategorikan sebagai buah dengan GI rendah hingga sederhana. Namun itu tidak bermakna ia boleh dimakan tanpa had. Semakin banyak ulas yang dimakan, semakin tinggi beban glukosa yang perlu diuruskan oleh badan,” katanya.
Beliau berkata perkara itu amat penting untuk diberi perhatian oleh individu yang menghidap diabetes, pradiabetes, rintangan insulin, masalah berat badan atau mempunyai sejarah keluarga menghidap diabetes.
Meskipun begitu, beliau menegaskan orang ramai tidak perlu mengelakkan durian sepenuhnya.
“Matlamatnya bukan untuk menakutkan orang ramai daripada menikmati durian, tetapi membantu mereka membuat pilihan yang lebih bijak dan mengamalkan kawalan pengambilan yang lebih baik,” katanya.
Antara saranan yang diberikan termasuk mengehadkan pengambilan kepada kira-kira dua ulas bersaiz sederhana bagi setiap hidangan buah, mengelakkan makan durian dalam kuantiti banyak selepas hidangan berat berasaskan nasi, berkongsi durian bersama keluarga atau rakan-rakan serta menikmatinya secara perlahan-lahan.
Beliau turut menggalakkan individu yang mempunyai diabetes atau masalah kesihatan berkaitan mendapatkan nasihat daripada pakar diet atau profesional kesihatan bagi memahami tindak balas tubuh terhadap makanan yang diambil.
