WARSAW: Presiden Ukraine, Volodymyr Zelenskyy, dilaporkan dilucutkan daripada anugerah tertinggi negara Poland, 'Order of the White Eagle', susulan keputusan Kyiv menamakan sebuah unit ketenteraan sempena kumpulan pejuang kontroversi era Perang Dunia Kedua.
Keputusan tersebut diumumkan oleh Presiden Poland, Karol Nawrocki, yang menyifatkan tindakan Ukraine menamakan unit berkenaan sempena Tentera Pemberontak Ukraine (UPA) sebagai sesuatu yang “tidak boleh diterima” dan mencetuskan kemarahan dalam kalangan rakyat Poland.
Zelenskyy sebelum ini menerima anugerah tersebut pada tahun 2023 daripada presiden terdahulu Poland, Andrzej Duda, sebagai pengiktirafan terhadap sumbangannya dalam memperkukuh hubungan dua hala serta usaha mempertahankan keamanan dan hak asasi manusia.
Kontroversi tercetus selepas Zelenskyy menandatangani dekri pada Mei lalu untuk menamakan sebuah unit Pasukan Operasi Khas Ukraine sebagai “Heroes of the UPA”.
UPA merupakan sebuah kumpulan bersenjata nasionalis yang beroperasi sekitar 1940-an hingga 1950-an dan dikenali kerana perjuangannya menentang tentera Soviet dan Nazi demi kemerdekaan Ukraine.
Namun, di Poland, kumpulan itu dikaitkan dengan pembunuhan beramai-ramai puluhan ribu orang awam Poland, khususnya di wilayah Volhynia dan Galicia Timur semasa Perang Dunia Kedua, satu episod yang disifatkan oleh Warsaw sebagai genosid.
Nawrocki menegaskan bahawa bagi majoriti rakyat Poland, UPA dilihat sebagai organisasi yang bertanggungjawab ke atas kekejaman terhadap orang awam, sekali gus menjadikan usaha memuliakan kumpulan tersebut tidak boleh diterima.
Walaupun tindakan tersebut berpotensi mencetuskan krisis diplomatik, Nawrocki menegaskan bahawa keputusan melucutkan anugerah itu tidak menjejaskan sokongan Poland terhadap Ukraine dalam menghadapi pencerobohan Rusia.
“Keputusan ini tidak ditujukan kepada rakyat Ukraine dan tidak mengubah dasar keselamatan strategik Poland,” katanya, sambil menegaskan Warsaw terus menyokong Kyiv dalam peperangan semasa.
Di pihak Ukraine, Menteri Luar Andrii Sybiha mengecam tindakan Poland sebagai “kesilapan strategik” yang hanya akan menguntungkan Rusia.
Beliau turut menegaskan bahawa Ukraine berhak menentukan tafsiran sejarahnya sendiri tanpa campur tangan pihak luar.
Perdana Menteri Poland, Donald Tusk, pula menyeru kedua-dua pihak supaya meredakan emosi dan tidak memburukkan lagi hubungan dua hala, memandangkan konflik tersebut berpotensi dimanfaatkan oleh Presiden Rusia, Vladimir Putin.
Ketegangan ini menonjolkan cabaran berterusan dalam hubungan Poland-Ukraine, khususnya berkaitan tafsiran sejarah Perang Dunia Kedua yang berbeza antara kedua-dua negara.
Di Ukraine, UPA sering dilihat sebagai simbol perjuangan kemerdekaan, manakala di Poland, ia kekal sebagai lambang tragedi sejarah yang pahit.
Perkembangan terbaharu ini dijangka terus memberi tekanan kepada hubungan diplomatik kedua-dua negara, walaupun kerjasama ketenteraan dan sokongan terhadap Ukraine dalam konflik dengan Rusia masih diteruskan.
